Anti-Dieetdag: waarom jouw ‘dieet’ misschien helemaal geen dieet is
Marieke | Team Happy Living Academy 
Denk jij bij een dieet meteen aan afvallen? Ontdek het verschil tussen afvaldiëten en medische diëten zoals FODMAP en waarom dat belangrijk is
Denk jij bij het woord dieet meteen aan afvallen? Streng eten, dingen die je niet meer mag, altijd trek hebben en na een paar weken toch weer terug bij af. Je bent daarin echt niet de enige. Voor veel mensen voelt het woord dieet als iets negatiefs. Iets wat je moet volhouden, terwijl het eigenlijk niet bij je past. Maar hier komt iets belangrijks en misschien ook wel een opluchting: het woord dieet heeft niet altijd met afvallen te maken. Sterker nog: als jij een allergie hebt, rondloopt met (onverklaarbare) buikklachten of vermoedt dat je niet goed reageert op bepaalde voeding, dan is de kans groot dat jij met een heel ander soort ‘dieet’ te maken hebt.
Wat is een dieet eigenlijk?
Even terug naar de basis. Een dieet is simpelweg alles wat je eet en drinkt op een dag. Dus ja — ook als je nergens op let, heb je een dieet. Alleen is de betekenis van dat woord een beetje gekaapt. We gebruiken het in de volksmond bijna alleen nog voor afvallen (behalve de diëtisten, die zijn dol op het woord). En dat zorgt soms voor verwarring, zeker als je met je gezondheid bezig bent.
Waarom dit verschil zo belangrijk is
Er is namelijk een groot verschil tussen een afvaldieet en een medisch of functioneel dieet. Een afvaldieet is vaak tijdelijk. Het doel is om snel resultaat te zien, meestal op de weegschaal. Denk aan minder eten, dingen schrappen en hopen dat het werkt. Maar eerlijk is eerlijk: dit soort diëten zijn vaak lastig vol te houden en zorgen regelmatig voor frustratie. Een medisch dieet werkt totaal anders. Dat is geen straf, maar een hulpmiddel. Het wordt ingezet om je lichaam te helpen, niet om het kleiner te maken. Denk bijvoorbeeld aan:
- het FODMAP-dieet bij darmklachten
- een dieet vrij van allergenen (noten, ei, koemelk)
- glutenvrij eten bij coeliakie
- aankomen bij ondergewicht
- een zoutarm dieet bij nierklachten
- of een aangepast voedingspatroon bij andere klachten
Het doel hierbij is niet minder eten, maar beter begrijpen wat jouw lichaam nodig heeft.
“Dus ik mag dit nooit meer eten?”
Dat ligt natuurlijk heel erg aan het dieet dat je volgt. Heb je coeliakie of een ander medisch dieet, dan klopt dit wel. Maar bij intolerantie is dit een grootste misvatting. Veel mensen starten met een eliminatiedieet en denken meteen dat ze voor altijd een hele lijst voedingsmiddelen moeten vermijden. Logisch dat dat overweldigend voelt. Maar zo werkt het niet. Een eliminatie- en herintroductiedieet is bedoeld om stap voor stap te ontdekken:
- waar je lichaam goed op reageert
- waar je klachten van krijgt
- en wat je uiteindelijk wél kunt blijven eten
Het doel is altijd om weer zo breed mogelijk te eten. Niet om je wereld steeds kleiner te maken. Onnodig blijven schrappen kan juist zorgen voor meer stress en zelfs meer klachten.
Is er zelfs een Anti-Dieetdag?
Ja dat klopt! Maar voordat je jouw hele eetpatroon aan de wilgen hangt: deze dat is echt gericht op de strenge afslankdieten. Voor jou met allergie of nierklachten dus niet het moment om spontaan te stoppen. Maar misschien is vandaag wel een mooi moment om het woord dieet opnieuw te definiëren voor jezelf. Niet als iets wat je moet. Maar als iets wat je helpt begrijpen en wat je beter kan maken. Niet als een lijst met verboden producten, maar als een manier om grip te krijgen op je klachten.
Een eliminatiedieet, wat kun je vandaag al doen?
Wil je toch echt jouw huid of darmklachten aanpakken en denk je dat voeding een trigger is? Je hoeft het niet perfect te doen. Echt niet. Begin klein:
- Stop met alles tegelijk schrappen
- Houd eens bij wat je eet en hoe je je voelt
- Kijk naar patronen in plaats van losse momenten (stress, slaap, uit eten, te weinig drinken etc.)
- En wees een beetje milder voor jezelf (ja, dat mag echt)
Je lichaam werkt niet tegen je. Het geeft signalen. En een goed ingezet dieet is geen straf. Het is een hulpmiddel om weer rust te krijgen in je buik — en in je hoofd.