Wat kan een diëtist voor je doen bij voedselintolerantie en buikklachten?
Marieke | Team Happy Living Academy 
Heb je buikklachten of vermoed je een voedselintolerantie? Lees hoe een diëtist helpt om triggers te onderzoeken en weer gevarieerder te eten.
Wat kan een diëtist voor je doen bij voedselintolerantie en buikklachten?
Je hebt al van alles geprobeerd. Misschien begon het met minder lactose. Daarna liet je gluten staan. Toen hoorde je iets over FODMAP en voor je het wist, stond er een behoorlijk lijstje op je telefoon met alles wat je ‘beter niet meer kon eten’. En toch zijn je klachten er nog. Misschien heb je minder buikpijn, maar is eten ondertussen vooral ingewikkeld geworden. Je twijfelt bij iedere maaltijd. Je vraagt je af wat je nou écht niet verdraagt en wat je misschien onnodig hebt geschrapt. Herkenbaar? Dan kan een gespecialiseerde diëtist je helpen om weer overzicht te krijgen. Niet door zomaar nóg meer voedingsmiddelen weg te laten, maar door samen stap voor stap uit te zoeken wat er aan de hand kan zijn.
Buikklachten betekenen niet automatisch dat je een voedselintolerantie hebt
Buikpijn, een opgeblazen buik, diarree, verstopping of veel winderigheid kunnen verschillende oorzaken hebben. Voeding kan daarbij een rol spelen, maar dat hoeft niet altijd te betekenen dat je een voedselintolerantie hebt. Daarom is het belangrijk om niet direct hele groepen voedingsmiddelen te schrappen. Heb je regelmatig of langdurig klachten? Bespreek deze dan eerst met je huisarts. Soms is verder onderzoek nodig om bijvoorbeeld een aandoening zoals coeliakie of een voedselallergie uit te sluiten. Pas daarna kun je veel gerichter kijken naar de rol van voeding. Dat voorkomt dat je maandenlang iets laat staan wat misschien helemaal niet het probleem was.
Waarom zelf voedingsmiddelen schrappen vaak niet helpt
Het klinkt logisch: “Als ik klachten krijg na het eten, laat ik gewoon weg waarvan ik denk dat ik klachten krijg.” Maar je lichaam werkt helaas niet als een aan-uitknop. De ene dag kun je iets eten zonder problemen en een andere dag lijken je darmen compleet in opstand te komen. Dat kan bijvoorbeeld samenhangen met hoeveel je van iets eet, wat je die dag nog meer hebt gegeten, stress, slaap, beweging, alcohol, ziekte, je stoelgang en hoe snel je eet. Daardoor is het soms lastig om zelf de juiste conclusie te trekken. Misschien denk je dat brood het probleem is, terwijl je die dag ook weinig hebt geslapen en veel stress had. Of je denkt dat zuivel klachten geeft, terwijl alleen een bepaalde hoeveelheid lactose klachten veroorzaakt. Voor je het weet wordt je lijst met verboden voedingsmiddelen steeds langer. En dát is juist wat je wilt voorkomen.
Wat doet een diëtist bij voedselintolerantie?
Een gespecialiseerde diëtist kijkt verder dan alleen naar wat je eet. Samen kijk je bijvoorbeeld naar welke klachten je hebt, wanneer de klachten ontstaan, hoe vaak je klachten hebt, wat en hoeveel je eet, je stoelgang, je leefstijl, eventuele diagnoses, medicijnen en supplementen en eerdere diëten die je hebt geprobeerd. Zo ontstaat er een veel completer beeld. Een diëtist probeert dus niet alleen antwoord te krijgen op de vraag: “Welk voedingsmiddel geeft klachten?” Maar vooral op: “Welke factoren lijken bij jou samen te zorgen voor klachten?” En dat verschil is belangrijk.
Eerst meten, dan schrappen
Een voedings- en klachtendagboek kan daarbij heel handig zijn. Je houdt bijvoorbeeld een aantal weken bij wat je eet en drinkt, hoeveel je eet, wanneer je eet, welke klachten je krijgt, hoe ernstig de klachten zijn, hoe je stoelgang is, hoeveel je beweegt en of er stressvolle of bijzondere momenten waren. Daarmee kun je patronen ontdekken die je zonder dagboek misschien helemaal niet zou zien. Je denkt bijvoorbeeld: “Ik krijg altijd buikpijn van pasta.” Maar als je terugkijkt, blijkt dat je pasta meestal eet op vrijdagavond, na een drukke werkweek, met een paar glazen wijn en een groot dessert erbij. Tja. Dan verdient die pasta misschien nog een eerlijk proces. 😉
Hoe onderzoekt een diëtist een mogelijke voedselintolerantie?
Soms kan een arts een intolerantie onderzoeken met een test. Bij lactose-intolerantie kan bijvoorbeeld in bepaalde situaties een ademtest worden gebruikt. Maar voor veel andere voedselintoleranties bestaat geen simpele bloedtest waarmee je even kunt aantonen: dit is het probleem. Daarom wordt bij sommige klachten gewerkt met een eliminatie- en herintroductiefase.
Stap 1: elimineren. Een verdachte voedingsstof of groep voedingsmiddelen wordt tijdelijk beperkt.
Stap 2: klachten volgen. Je kijkt of je klachten duidelijk veranderen.
Stap 3: herintroduceren. Daarna voeg je voedingsmiddelen gecontroleerd weer toe. Juist die laatste stap is belangrijk. Het doel is namelijk niet om zoveel mogelijk voedingsmiddelen weg te laten. Het doel is om te ontdekken wat jij wél kunt eten en in welke hoeveelheid. Doe een uitgebreid eliminatiedieet bij voorkeur onder begeleiding van een gespecialiseerde diëtist. Hoe meer voedingsmiddelen je schrapt, hoe lastiger het namelijk kan worden om voldoende voedingsstoffen binnen te krijgen.
Een diëtist helpt je van chaos naar duidelijkheid
Wat we vaak zien, is dat mensen met buikklachten ontzettend veel informatie hebben verzameld. Een Instagram-post hier, een lijstje op Google daar, een ervaringsverhaal in een Facebookgroep. En ondertussen spreekt alles elkaar tegen. De één zegt dat tomaat absoluut niet mag. De ander eet probleemloos iedere dag tomaat. De derde zegt dat je gluten moet schrappen. En nummer vier zweert juist bij zuurdesembrood. Geen wonder dat je door de bomen het bos niet meer ziet. Een diëtist helpt je om uit die brei van informatie te halen wat voor jouw situatie relevant is. Niet alles tegelijk veranderen, maar één stap tegelijk.
Je hoeft niet perfect te eten voordat je hulp vraagt
Sommige mensen stellen een afspraak met een diëtist uit omdat ze denken: “Ik moet eerst zelf nog wat beter mijn best doen.” Maar vaak hebben mensen die uiteindelijk bij een diëtist terechtkomen juist al ontzettend veel geprobeerd. Ze hebben etiketten gelezen, apps gedownload, gluten geschrapt, zuivel vervangen, supplementen gekocht en recepten aangepast. En tóch weten ze nog steeds niet precies waar hun klachten vandaan komen. Dan is nóg harder je best doen niet altijd de oplossing. Soms helpt het juist om iemand mee te laten kijken.
Meer rust rond eten
Buikklachten hebben niet alleen invloed op je buik. Ze kunnen ook veel onrust geven. Je twijfelt bij een restaurantbezoek, neemt voor de zekerheid zelf eten mee, slaat een verjaardag over of bent na iedere maaltijd bezig met de vraag: “Ga ik hier straks last van krijgen?” Dat kan behoorlijk vermoeiend zijn. Door beter te begrijpen welke factoren bij jou klachten uitlokken, kan er weer ruimte ontstaan. Ruimte om te eten, om uit eten te gaan, om op vakantie te gaan en vooral om niet bij iedere hap bang te zijn dat het misgaat.
Moet je bij een voedselintolerantie altijd streng op dieet?
Nee. Sterker nog: het doel is meestal juist om uiteindelijk zo gevarieerd mogelijk te eten. Soms blijkt dat je een voedingsmiddel prima verdraagt in een kleine hoeveelheid. Of dat je klachten alleen ontstaan wanneer verschillende factoren samenkomen. Daarom is herintroductie zo belangrijk. Een goed dieet bij een voedselintolerantie is niet per definitie het dieet met de langste lijst verboden producten. Het is het dieet waarbij je zo weinig mogelijk hoeft weg te laten én zo weinig mogelijk klachten hebt.
Wanneer kan een diëtist verstandig zijn?
Een gespecialiseerde diëtist kan bijvoorbeeld helpen wanneer je regelmatig buikklachten hebt na het eten, denkt dat je een voedselintolerantie hebt, steeds meer voedingsmiddelen hebt geschrapt, niet meer weet wat je wel en niet kunt eten, een eliminatiedieet wilt volgen, voedingsmiddelen weer wilt herintroduceren, bang bent dat je voedingsstoffen tekortkomt of veel stress en onzekerheid ervaart rond eten. Je hoeft dus niet eerst precies te weten wat je hebt. Dat uitzoeken is juist onderdeel van het proces.
Misschien is dit jouw moment
De Dag van de Diëtist is een mooi moment om daar eens bij stil te staan. Niet bij de vraag: “Wat moet ik nóg meer uit mijn voeding schrappen?” Maar bij: “Hoe krijg ik eindelijk duidelijkheid over wat bij míj klachten geeft?” Je hoeft dat niet allemaal alleen uit te zoeken. Een gespecialiseerde diëtist kan je helpen om stap voor stap meer inzicht te krijgen, zonder onnodige voedingsmiddelen te vermijden.
Wil je beter begrijpen waar je buikklachten vandaan komen?
Blijf je puzzelen met buikpijn, een opgeblazen buik, diarree, verstopping of voeding waar je misschien op reageert? In onze cursus Darmgezondheid leer je stap voor stap hoe je spijsvertering werkt, welke factoren invloed kunnen hebben op je klachten en wat je zelf kunt doen om meer rust in je buik te krijgen. Geen eindeloze lijst met verboden voedingsmiddelen, maar duidelijke uitleg en praktische stappen waarmee je beter leert begrijpen wat jouw lichaam nodig heeft. Bekijk de cursus Darmgezondheid en zet de eerste stap naar meer inzicht in je buikklachten. Klik hier voor meer informatie