Nieuwe Rome V-criteria voor PDS: wat betekent dit voor jouw buikklachten?

De Rome V-criteria voor PDS zijn veranderd. Lees wat dit betekent bij buikpijn, buikongemak, diarree en verstopping.

Nieuwe Rome V-criteria voor PDS: wat betekent dit voor jouw buikklachten?

Heb je al maanden last van een opgeblazen buik, diarree, verstopping of een buik die gewoon nét iets te vaak zijn eigen plan trekt?

En kreeg je ooit te horen dat je niet aan de criteria voor PDS voldoet?

Dan is er interessant nieuws.

De Rome V-criteria voor PDS zijn in 2026 aangepast. De voorwaarden voor de diagnose Prikkelbare Darm Syndroom zijn ruimer geworden. Daardoor kunnen mensen die eerder nét buiten de criteria vielen, nu mogelijk wel binnen de diagnose passen.

Dat betekent natuurlijk niet dat iedereen met buikklachten ineens PDS heeft. Maar het kan wel verklaren waarom jouw klachten eerder lastig in een hokje pasten.

Wat is PDS eigenlijk?

PDS staat voor Prikkelbare Darm Syndroom. Bij PDS heb je regelmatig klachten van je buik en stoelgang.

Denk bijvoorbeeld aan:

buikpijn;
een opgeblazen buik;
diarree;
verstopping;
wisselende ontlasting;
winderigheid;
een onrustig of ongemakkelijk gevoel in je buik.

PDS wordt tegenwoordig gezien als een aandoening van de hersen-darm-as. Simpel gezegd: je hersenen en je darmen praten de hele dag met elkaar. En soms verloopt dat gesprek wat… luidruchtig.

Dat betekent trouwens niet dat je klachten “tussen je oren zitten”. Je buikklachten zijn echt.

Wat zijn de nieuwe Rome V-criteria voor PDS?

Volgens de nieuwe criteria moet je terugkerende buikpijn óf buikongemak hebben op gemiddeld minimaal 3 dagen per maand in de afgelopen 3 maanden. De klachten moeten minimaal 6 maanden geleden zijn begonnen. Daarnaast moeten minimaal 2 van deze 3 kenmerken aanwezig zijn:

Je klachten hebben een relatie met je ontlasting.
Je gaat vaker of minder vaak naar het toilet.
De vorm van je ontlasting is veranderd.

Denk bij dat laatste bijvoorbeeld aan veel hardere ontlasting of juist dunne, waterige ontlasting.

Belangrijk: je hoeft dit lijstje niet zelf af te vinken en daarna je eigen diagnose te stellen. De diagnose PDS wordt door een arts gesteld.

Wat is er veranderd ten opzichte van Rome IV?

Hier zit de grootste verandering. Onder de oude Rome IV-criteria moest je gemiddeld minimaal 1 dag per week buikpijn hebben. Bij Rome V is dat ruimer geworden. Nu telt ook buikongemak mee en ligt de grens op minimaal 3 dagen per maand. Dat is best een verschil. Misschien doet jouw buik niet echt pijn, maar voelt hij wel gespannen, opgezet, vol of onrustig. Alsof er permanent een kleine ballon in zit die niemand heeft gevraagd om opgeblazen te worden. Onder de oude criteria kon je daardoor buiten de diagnose vallen. Met Rome V wordt dus beter gekeken naar hoe darmklachten zich in het dagelijks leven kunnen uiten.

Betekent dit dat meer mensen PDS hebben?

Waarschijnlijk zullen meer mensen aan de officiële criteria voldoen. Volgens Nieuws voor diëtisten voldeed onder Rome IV ongeveer 4% van de bevolking aan de definitie van PDS. Met de nieuwe criteria wordt geschat dat dit ongeveer 5 tot 10% kan worden. Dat betekent niet dat PDS ineens veel vaker voorkomt. De regels zijn vooral veranderd, waardoor mensen met duidelijke klachten die eerder buiten de boot vielen nu beter worden meegenomen.

Kun je PDS aantonen met een test?

Nee. Helaas bestaat er geen simpele bloedtest, scan of “PDS-check” waarmee je meteen weet: ja, dit is het. De huisarts kijkt naar je klachten en beoordeelt of aanvullend onderzoek nodig is. Soms wordt bijvoorbeeld gekeken naar:

coeliakie;
ontstekingen;
andere oorzaken van diarree;
andere aandoeningen die buikklachten kunnen geven.

Begin daarom niet zomaar zelf met een streng dieet voordat duidelijk is wat er speelt. Want voor je het weet heb je gluten, zuivel, ui, knoflook en een halve supermarkt geschrapt, terwijl je nog steeds niet weet waar je buik nu eigenlijk op reageert.

Wat kun je zelf doen bij aanhoudende buikklachten?

Een goede eerste stap is: bijhouden wat er gebeurt. Daar kun je bijvoorbeeld de Happy Belly Planner voor gebruiken.

Noteer een paar weken:

wat je eet en drinkt;
hoe vaak je naar het toilet gaat;
hoe je ontlasting eruitziet;
wanneer klachten ontstaan;
hoe ernstig je klachten zijn;
hoeveel je beweegt;
hoe je slaapt;
of je veel stress of drukte had.

Zo krijg je vaak een veel duidelijker beeld. Want misschien denk je dat die ene boterham de boosdoener is, terwijl je klachten vooral opspelen na korte nachten, drukke werkdagen of grote maaltijden. Voeding kan absoluut invloed hebben, maar het is niet altijd het hele verhaal.

Wat moet je doen als je denkt dat je PDS hebt?

Heb je al langere tijd buikklachten en kreeg je eerder te horen dat je niet aan de criteria voor PDS voldoet? Bespreek je klachten dan opnieuw met je huisarts. Zeker als je last hebt van diarree, verstopping, een opgeblazen buik of buikongemak. De nieuwe Rome V-criteria kijken breder dan voorheen. En dat kan net het verschil maken tussen jarenlang denken: “Wat is er toch met mijn buik?” en eindelijk wat meer richting krijgen.

Wil je alvast meer inzicht krijgen in jouw klachten of werken aan klachten vermindering? Dan is de cursus Darmgezondheid iets voor jou. Je vindt er meer over op:

https://doktertamara.nl/darmgezondheid/

categorieën : PDS